Xáo tam phân (tên khoa học là Paramignya trimera) là một loại cây dược liệu đặc hữu cực kỳ nổi tiếng của Việt Nam, thuộc họ Cam (Rutaceae). Loài cây này bắt đầu tạo nên "cơn sốt" từ năm 2012 sau khi Viện Dược liệu thuộc Bộ Y tế công bố các nghiên cứu về cây rễ xáo tam phân

Tên khác

Xáo tam phân còn có tên là Cây thuốc mọi

Tên khoa học

Paramignya trimera, cây thuộc họ Cam

Khu vực phân bố

Cây xáo tam phân mọc chủ yếu ở các tỉnh phía Nam như: Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận. Ngoài ra cây này còn mọc nhiều ở Campuchia.

Cây rất rễ trồng, có thể trồng bằng hạt hay dâm cành hoặc rễ. Hiện nay, các nhà vườn áp dụng phương pháp dâm cành để nhân giống cây xáo tam phân.

Bộ phận dùng

Theo kinh nghiêm dân gian, bộ phận dùng làm thuốc của cây thần dược là rễ.

Cách chế biến và thu hái

Cây được thu hái quanh năm, người dân đào toàn bộ cây cả gốc và rễ, đem chặt bỏ cành, lấy rễ về rửa sạch rồi thái mỏng phơi khô làm thuốc.

Thành phần hóa học

Là một cây thuốc mới được sử dụng trong phạm vi nhân dân, thời gian gần đây mới được đưa vào nghiên cứu. Đến tháng 6 năm 2013 công trình nghiên cứu về cây xáo tam phân đã được Bộ y tế công bố, công trình nghiên cứu tìm ra được một số hoạt chất sau: 

Tính vị

Rễ xáo tam phân có vị đắng nhẹ, hơi chát, ngọt nhẹ, ngửi có mùi thơm của tinh dầu. Mùi vị thường thấy của những cây thuộc họ cam.

Tác dụng nổi bật của rễ Xáo Tam Phân

NGUỒN THAM KHẢO

• Viện Dược liệu Việt Nam
• “Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” – GS. Đỗ Tất Lợi

Đặc điểm nhận biết hàng thật

Để tránh mua phải hàng giả (thường bị làm từ cây cam rừng hay rễ mọi), quý khách cần lưu ý đặc điểm của rễ Xáo Tam Phân thật:

• Rễ: Có màu nâu đậm, vỏ nhung, phần gỗ hơi cứng, màu vàng.
• Mùi vị: Khi sắc nước có mùi thơm dễ chịu, vị đắng thanh nhẹ, uống có hậu vị ngọt, không bị "ngang" cổ.

Hướng dẫn sử dụng rễ xáo tam phân

1. Sử dụng sắc nước

Cách thực hiện: Rễ xáo tam phân rửa sạch và phơi khô, thái thành miếng mỏng. Mang dượͼ liệu này cho vào chảo sao vàng, để nguội rồi bảo quản trong bao bì kín hoặc bình thủy tinh có nắp đậy, tại nơi khô ráo, thoáng mát để dùng dần.

Khi dùng, lấy 80 gram dược liệu cho vào nồi cùng với 1,5 lít nước lọc. Thực hiện sắc Ʈhuốc cho đến khi lượng nước trong nồi còn lại 1 lít, chia đều lượng Ʈhuốc, uống 02 lần trong ngày, uống ngay khi còn ấm.

2. Rễ xáo tam phân dùng dâm rượu

Nguyên liệu: 1kg rễ xáo tam phân, 3 lít rượu trắng 40 độ.

Cách thực hiện: Rễ xáo tam phân thái mỏng, rửa sạch và phơi khô. Mang lượng dượͼ liệu đã khô cho vào chảo sao vàng, sau đó cho lượng dượͼ liệu này vào một bình thủy tinh có nắp đậy cùng với 3 lít rượu, đậy kín nắp và bảo quản tại nơi khô ráo, ngâm trong 1 tháng.

Cách dùng: Uống 2 lần/ngày, mỗi lần dùng 20ml.

Thông tin sản phẩm

• Tên sản phẩm: Xáo tam phân
• Thương hiệu: Cây Thuốc Dân Gian
• Phân loại sản phẩm: Thảo mộc sức khỏe
• Thành phần: 100% từ rễ xáo tam phân nguyên chất
• Cam kết: Nguyên liệu sạch chuẩn, không chất hoá học, đảm bảo VSATTP

Mua xáo tam phân ở đâu và bao nhiêu tiền 1kg